رمز خود را فراموش کرده اید ؟

 تعیین یکنواختی فرمولاسیون مواد دارویی بوسیله‌ی طیف‌سنجی رامان 

  توصیف کاربرد  

·         کلید‌واژه‌ها: طیف‌سنجی رامان، مواد دارویی، یکنواختی

·         تکنیک مورد استفاده:

o        طیف‌سنجی رامان

·         حوزه کاربردی:  

o        صنایع تولید دارو

 

o        آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت

 

شرح کاربرد

یکنواختی محتوای محصولات دارویی پارامتری است که نیاز به نظارت مستمر دارد. این مسئله برای ایمنی بیمار بسیار حائز اهمیت است تا اطمینان حاصل شود که در هر زمان مقدار داروی مناسبی تحویل داده می­شود. مشخص کردن یکنواختی محتوا فرایند مشکلی است که معمولاً با دو روش انجام می­شود:

·         یکنواختی محتوا: در این روش اندازه­گیری غلظت در 30 واحد محصول انجام می­شود.

·         اختلاف وزن: 30 واحد از محصول توزین شده و تغییرات وزن ارزیابی می­شود.

هردو روش به خوبی تایید شده­اند اما در هر کدام مشکلاتی وجود دارند. که در زیر به  برخی از آن‌ها اشاره خواهد شد:

یکنواختی محتوا:

·         زمان­بر است- نیاز به محلول­­سازی­های پیاپی، کالیبراسیون و اندازه­گیری هر یک از اجزای تشکیل­دهنده دارد.

·         مخرب است- نمونه­ها باید حل شوند تا بتوان آن­ها را مورد آزمایش قرار داد.

·         اطلاعات کیفی محدود است- تنها اندازه­گیری­های غلظت را انجام می­دهد و هیچ جزئیاتی در مورد چگونگی پراکندگی اجزا در یک نمونه واحد ارائه نمی­دهد.

اختلاف وزن:

·         اطلاعاتی در مورد محتویات یا غلظت اجزای تشکیل­دهنده درون یک قرص ارائه نمی­دهد.

هیچ اطلاعاتی در مورد چگونگی توزیع اجزا در یک قرص ارائه نمی­دهد.

 

هر دو این روش­ها در درک ویژگی­های کیفی و چگونگی تاثیرپذیری این ویژگی­ها از پارامترهای فرایند و خواص مواد محدودیت دارند. آنالیزور دارویی آپوس روشی جدید برای تعیین یکنواختی ارائه می­دهد که اطلاعات جامعتری نسبت به هر دو تکنیک قبل ارائه می­دهد و به طور قابل توجهی سریعتر از دو روش قبلی است.

تعیین یکنواختی فرمولاسیون مواد دارویی بوسیله‌ی طیف‌سنجی رامان

 

مرکز منطقه (Centre of Area, CoA):

آنالیزور دارویی آپوس طیف­های رامان را از سراسر سطح نمونه جمع­آوری می­کند. سپس این­ اطلاعات برای شناسایی اجزای تشکیل دهنده و تولید تصاویر شیمیایی که حوزه هایی با فرمولاسیون­های منحصربفرد را نشان می­دهند، پردازش می­شوند. 

برای اندازه­گیری یکنواختی اجزای داخل قرص­ها، از یک ماتریس به نام مرکز منطقه (Centre of Area, CoA) استفاده می­شود. نرم افزار یک تصویر شیمیایی می­گیرد و محل مرکز منطقه یک مولفه مشخص را تعیین می­کند. CoA فاصله این محل تا مرکز قرص است که با نصف کردن قطر قرص مشخص می­شود. CoA صفر نشان می­دهد که اجزا به یک طرف قرص متمایل نشده است. CoA برابر 100% نشان می­دهد که اجزا فقط در یک بخش متراکم در لبه قرص قرار دارند.  

CoA تنها یکی از پارامترهای بسیاری است که می­تواند از تصاویر شیمیایی حاصل شود و یک بررسی خوب از یکنواختی قرص ارائه می­دهد. هر مقدار غیر از صفر نشان می­دهد که جز تشکیل دهنده به طور یکنواخت توزیع نشده است.

یکنواختی ضعیف اجزای تشکیل دهنده درون قرص­های واحد، منجر به تغییراتی بین قرص­ها خواهد شد. این دستگاه می­تواند یکنواختی بین قرص­ها و درون قرص­ها را آنالیز کند.

 

مطالعه یکنواختی توزیع API در دسته­های in-spec و out-of-spec

 

تصویر رامان API توزیع شده در قرص دسته in-spec (شکل ۱) و دسته out-of-spec (شکل ۲)؛ مرکز نمونه با علامت قرمز و CoA با علامت زرد مشخص شده است.

در بالا نمونه­هایی از دو قرص حاوی API یکسان مشاهده می­شوند. آزمایش­ یکنواختی محتوای معمولی بر روی هر دو دسته انجام شد که هر دو در حین آزمایش­های انحلالشان بسیار متفاوت عمل کردند.

 

قرصهای موجود در دسته out-of-spec، سریعتر از نمونه­های موجود در دسته in-spec، حل می­شوند، اما در این روش داده­های یکنواختی محتوا نشان می­دهد که دسته­ها یکسان هستند

 

هنگامی که این قرصها با استفاده از آنالیزر دارویی تجزیه و تحلیل شدند، آشکار شد که API در داخل قرص­ها در این دو دسته بسیار متفاوت توزیع شده است. دسته in-spec شامل ذرات بزرگتری است که در سراسر قرص به صورت یکنواخت­تر توزیع شده اند. دسته out-of-spec تعداد بیشتری ذرات کوچکتر دارد که یکنواختی توزیع کمتری دارند. به عنوان مثال، بارگیری API در این قرص out-of-spec، به سمت راست متمایل شده است. داشتن تصاویر مفید است زیرا کاربران می­توانند تفاوت بین دو دسته را به وضوح مشاهده کنند.با این حال، قدرت واقعی این سیستم در توانایی آن برای تولید اعداد از این تصاویر است که می­تواند برای مقایسه با دسته­های گذشته و آینده استفاده شود و مشکلات را به سرعت شناسایی می­کند.

 

 

هنگامی که این قرصها با استفاده از آنالیزر دارویی تجزیه و تحلیل شدند، آشکار شد که API در داخل قرص­ها در این دو دسته بسیار متفاوت توزیع شده است. دسته in-spec شامل ذرات بزرگتری است که در سراسر قرص به صورت یکنواخت­تر توزیع شده اند. دسته out-of-spec تعداد بیشتری ذرات کوچکتر دارد که یکنواختی توزیع کمتری دارند. به عنوان مثال، بارگیری API در این قرص out-of-spec، به سمت راست متمایل شده است. داشتن تصاویر مفید است زیرا کاربران می­توانند تفاوت بین دو دسته را به وضوح مشاهده کنند.با این حال، قدرت واقعی این سیستم در توانایی آن برای تولید اعداد از این تصاویر است که می­تواند برای مقایسه با دسته­های گذشته و آینده استفاده شود و مشکلات را به سرعت شناسایی می­کند.

 

بالا