رمز خود را فراموش کرده اید ؟

مشخصه‌یابی ادویه‌جات بوسیله طیف‌سنجی نوری

  توصیف کاربرد  

·         کلید‌واژه‌ها: جذب، ادویه، طعم دهنده ها، رنگ‌دهنده‌ها

·         تکنیک مورد استفاده:

o        طیف‌سنجی جذبی

o         طیف‌سنجی UV-VIS

·         حوزه کاربردی:  

o        صنایع غذایی

o        آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت

شرح کاربرد

ادویه‌جات یک تاریخ غنی و طولانی در سرتاسر جهان دارند. گاهی اوقات حتی سبکهای پخت غذا بر اساس ادویه‌جاتی که مورد استفاده قرار می‌گیرد دسته بندی و تفکیک می‌گردد.برای قرن‌ها ادویه‌جات و عصاره ادویه‌ها برای کنترل طعم انواع غذاها، کمک به نگهداری غذا و حتی به عنوان دارویی گیاهی برای برخی از بیماری‌ها مورد  استفاده قرار می‌گرفته است. و اکنون نیز مورد  استفاده قرار می‌گیرد. ادویه‌جات همچنین ویژگی‌های جالبی در برهم‌کنش با نور دارند. در این مقاله با استفاده از روش طیف‌سنجی جذبی و عبوری برای مشخصه‌یابی ادوایه‌های مجهول اقدام خواهیم نمود. همچنین انجام این آزمایش‌ها به دلیل سهولت در دسترسی مواد آزمایش، تمرین خوبی برای درک مفهوم طیف‌سنجی جذبی برای دانش‌آموزان و دانش‌جویان خواهد بود. همچنین تعمیم این روش برای مشخصه‌یابی سایر مواد غذایی نیز به نسبت آسان استبنابراین به طور خلاصه، ادویه‌جات استفاده‌های بیشماری در طعم‌دهندگی و رنگ‌دهندگی بی ضرر به غذاها دارند. بسیاری از افراد که به سلامت غذایی خود اهمیت می‌دهند سعی دارند تا با کاهش میزان حجم نمک از رژیم غذایی خود، فقدان آن را با ادویه‌جات مفید جبران کنند. در طب سنتی نیز گاهی ادویه‌ها برای خواص ضد‌میکروبی و گاهی نیز برای خواص درمانی‌شان مورد استفاده قرار می‌گیرد. و به همین دلیل و با داشتن کاربرد‌های فراوان ادویه‌جات هدف سو‌استفاده سودجویان، از طریق استفاده از مواد تقلبی قرار گرفته است.آماده سازی نمونه‌ها به این شکل انجام می‌شود که، عصاره نمونه بوسیله اتانول یا ایزوپروپیل الکل (ایزوپروپانولاستخراج می‌گرددبرای نتایج بهتر پیشنهاد می‌شود که درصد وزنی ۷۰٪ برای حلال‌ها انتخاب شودپس از تهیه نمونه‌ها از ادویه‌های مورد تایید، نمونه‌ها را به ترتیب در محل قرار‌گیری نمونه قرار داده و طیف هر نمونه را ثبت‌ می‌کنیمپس از آن نمونه‌های مجهول را عصاره‌گیری کرده و یک‌به‌یک آزمایش می‌کنیمبدین طریق می توان نمونه‌های مجهول را مشخصه‌یابی نمود.در نمودار شکل بالا، طیف جذبی گرفته شده از چند نمونه ادویه (دارچین، گلبن، رزماری، نوعی فلفل‌استوایی) را می‌توان مشاهده نمود. بوضوح قابل مشاهده است که هر ادویه دارای یک طیف با مشخصات قابل تفکیک در قله‌های جذبی و میزان جذب در نمونه است.

در نمودار طیفی زیر درصد عصاره موجود در حلال نیز در کنار هر نمودار آورده شده است. اگر در هر کدام از این ادویه‌ها مواد تقلبی بکار گرفته شود، طیف نیز دچار تغییر و تحول قابل اندازه‌گیری خواهد شد.

 

روش طیف‌سنجی یک ابزار بسیار مناسب جهت مشخصه ‌یابی و شناسایی تقلب در ادویه‌جات استبه عنوان مثال اسپکتروسکوپی بازتابی می‌تواند مقدار بازتاب بیشتر ادویه‌جات در طول‌موج‌های بالاتر را بخوبی نمایان کند، یا قله‌های جذبی که مواد تقلبی فاقد آن هستند را می‌توان براحتی با طیف‌سنجی تشخیص دادلذا در این آزمایش ما عصاره‌های متفاوت از ادویه‌های متفاوت را استخراج نموده و مشخصه‌یابی می‌کنیم و از داده‌های بدست آمده برای شناسایی ادویه‌های مجهول بهره می‌گیریم.

برای انجام این آزمایش از سیستم طیف‌سنجی با حساسیت بالا به همراه منبع نور پایدار شرکت تکسان،  پیشنهاد می‌گرددبه همراه این سیستم ادوات نگهدارنده نمونه و فیبر‌های اپتیکی نیز به کار می‌روداز استفاده از این سیستم این مزیت را دارد که آزمایش می‌تواند در محیط خارج آزمایشگاه نیز انجام پذیرد.

 

 

 

نتیجه گیری

 

مواد ادویه‌ای نقش عمده‌ای در صنایع غذایی و مواد دارویی دارند و میزان استفاده از این مواد در صنایع غذایی، رقمی قابل توجه استبرای جلوگیری از تقلب در تولید و عرضه این مواد  میتوان از روش طیف‌سنجی جذبی در ناحیه UV-VIS استفاده نمود.

منابع

“Spices and Herbs – A Risk-free Taste Experience.” Home – Spiced. N.p., n.d. Web. 21 Oct. 2015.

SPICED Second Annual Meeting, RIKILT Institute, Wageningen, The Netherlands, July 6-7, 2015.

Hadizadeh, F., et al. “Evaluation of ISO method in saffron qualification.” II International Symposium on Saffron Biology and Technology 739. 2006.

“Ginger Prices Skyrocket on Shrinking Supply.” The Produce News. N.p., n.d. Web. 21 Oct. 2015.

 

“Ginger Prices Skyrocket with Little Relief in Sight.” The Produce News. N.p., n.d. Web. 21 Oct. 2015.

بالا